Kenia : een moeilijke regeringsbevalling en nieuw Mungiki-geweld
Morgen 17.04.08 is het zover. Het tijdperk van de
machtsdeling tussen PNU van Kibaki en ODM van Raila Odinga zal officieel
ingeluid worden door de beëdiging van de 42 ministers, een eerste minister (Odinga), twee vice eerste
ministers en tientallen assistent-ministers.
Na wekenlange onderhandelingen
zijn de twee politieke elites dan toch eindelijk tot een akkoord gekomen.
Terwijl de ondertekening van het
akkoord tussen Kibaki en Odinga
enkele weken geleden nog leidde tot feest in de Keniaanse
straten, wordt de bekendmaking van de ministersposten door de bevolking met
minder enthousiasme onthaald.
Ten eerste heeft dat te maken met
het feit dat er bij de groep ministers weinig nieuwe gezichten zijn. In Kenia
betekent dit dat de meeste niet helemaal “clean” op de graat zijn.
Een aantal van de ministers aan beide zijden van het spectrum zijn genoemd / of
waren verantwoordelijk
oa voor de miljardenfraude tijdens de
periode voor Kibaki (de Goldenbergaffaire
met fictief goudexport), of tijdens de Kibaki-periode
(de Anglo-leasingaffaire met aankoop van fictieve
paspoorten en legermateriaal).
Als je dezelfde ministers dan
opnieuw op je bord krijgt, is er weinig reden tot juichen en weinig hoop voor
een onderzoek naar de grote corruptie.
Ten tweede is er de grootte van
de regering en het kostenplaatje dat daar aan vasthangt. Ministers en ook parlementariërs in Kenia zijn
de best betaalde
functionarissen van de hele regio en verdienen zelfs meer dan collega’s in de
rijke landen. De installatie van de regering zal de belastingbetaler elk jaar
31 miljard shilling kosten , wat overeenkomt met de internationale hulp die gevraagd
werd voor de reïntegratie van de Internally
displaced people. In een
land waar 60% van de bevolking onder de armoedegrens leeft en daarenboven de
voedselprijzen de pan uitswingen is dit geen aantrekkelijk gegeven.
Verder twijfelt men aan de
levenskansen van de regering. Twee strekkingen die gisteren nog (letterlijk) op
voet van oorlog stonden, moeten nu samen beslissingen gaan nemen.
Iedereen doet wel zijn best om te
tonen dat de periode van confrontatie voorbij is en de periode van dialoog
begint, maar dit is maar schijn. Machtsspelletjes zullen een belangrijke rol
blijven spelen. Sinds eergisteren wordt de nieuwe regering, die er feitelijk
nog niet is, reeds geconfronteerd met de eerste
uitdaging.: de revolte van de Mungiki
Mungiki-secte
Na de moord op de vrouw van hun
leider zijn de Mungiki-leden een soort van guerilla-strijd tegen de staat en politie begonnen. In
verschillende steden trekken ze in kleine groepen ’ s morgensvroeg of ’s avondslaat de straat op, steken auto’s
en huizen in brand en zorgen zo dat het verkeer geblokkeerd wordt.
Hierdoor geraken mensen niet op
het werk of thuis , weigeren matatu’s
(plaatselijk busvervoer) te rijden en moet de politie optreden en ontstaat er
een echte chaos en een kat-en-muisspel tussen politie
en Mungiki, met onschuldige of Mungiki-doden
tot gevolg.
De Mungiki-secte
(hun politiek verlengstuk heet nu Kenyan Youth Alliance) heeft tegelijkertijd religieuze, politiek
en maffieuze roots
en bestaat sinds de jaren ’90 maar werd in 2002 verboden. De leden gingen
ondergronds.
Het zijn Kikuyu-jongeren
uit de slums die terugrijpen naar de ideologie van hun “grootvaders van de Mau-Mau” en de Westerse sociale orde afwijzen. Zij vereren
de Mount Kenya , net als de Kikuyu voor de
kolonisatie.
Tijdens de recente chaos in Kenya vielen ze vrouwen met een lange broek of minirok in Nakuru aan en dreigden met besnijdenis indien ze nog
Westerse kleren droegen. Zij beëdigen hun leden tijdens een geheim ritueel met geitebloed
en overlopen of verraad
wordt met de dood bestraft. De leiders beweren dat ze 3 miljoen leden hebben.
Politiek werden ze sinds de jaren
1990 door Kikuyu-politici (mis)bruikt
als voetvolk of als intimidatie van politieke of etnische tegenstanders.
De Mungiki
staan er trouwens voor bekend dat ze niet terugschrikken voor de meest
gruwelijke misdaden en terreur. Tijdens de verkiezingsperiode van 2002
steunden ze Kenyatta tegen Kibaki;
Later terug Kibaki.Het is duidelijk dat degene die
het meest betaalt het meeste kans maakt.
In de slums en bij gebrek aan politie-aanwezigheid zorgen zij voor de veiligheid van hun Kikuyu- medebewoners, mits betaling uiteraard.
In Nairobi en andere grote steden
verdienen ze miljoenen
aan de afpersing van oa de matatu-business.
Het bestaan van de Mungiki is het ultieme bewijs ,
voor wie er nog aan twijfelt, dat na de onafhankelijkheid niet iedere Kikuyu rijk is geworden.
In een recent interview verwijst
de leider trouwens naar het feit dat ze een “ klasse-oorlog”
zijn begonnen tegen hen (de collaborateurs) die rijk zijn geworden na de
onafhankelijkheid op de kap van de echte vrijheidstrijders (de Mau-Mau) ,
hun grootvaders, die generatie op generatie in armoede blijven leven.”
Verleden jaar is er een eerste
offensief tegen de Mungiki gestart waarbij de politie
niet terugschrok om het shoot-to-kill principe te hanteren . Na een moord op een politieagent viel men gewoon
de slums binnen, sleurden jongeren uit hun “huizen” waarvan later de lijken
werden teruggevonden in de bossen. Zo werden in juli 2007 500 lijken van
jongeren gevonden die even daarvoor waren vastgehouden in een politiebureau.
De politie beweert dat ze door hun eigen aanhangers zijn
vermoord.
Mensenrechtenorganisaties zeggen dat de politie eigenhandig
mensen van de secte vermoordt.
De moord op de vrouw van
hun leider , die op dit ogenblik een gevangenisstraf
uitzit, was voor de leden een brug te ver. Tot grote verrassing van de
autoriteiten was de secte zo goed georganiseerd dat
ze hele steden kon terroriseren in de afgelopen dagen.
De politici kozen tot hiertoe
voor een repressieve aanpak van het fenomeen. Op andere momenten, zoals tijdens
de laatste crisis , zochten Kikuyu-politici
steun bij de Mungiki tegen andere ethnieën.
De Mungiki-secte blijft een geheim genootschap en in
hoeverre ze steun krijgen van politici binnen regering of parlement is
onduidelijk.
Vele commentatoren wijzen erop dat de repressieve aanpak niets
opgeleverd heeft . Enkel de aanpak van de enorme jongerenwerkloosheid
en het onderzoek naar de onrechtvaardigheden begaan in de jaren na de
onafhankelijkheid en de oplossing daarvan , kan de
basis van de Mungiki wegnemen.
16/04/2008
Mombasa-Kenia